Tết Nguyên đán: Thưởng “cơm bình dân”

Đến nay, hầu hết các cơ quan, đơn vị từ cơ sở sản xuất tư nhân đến doanh nghiệp Nhà nước đều đã có kế hoạch thưởng Tết. Tựu trung lại đó vẫn chỉ là những nỗi buồn...

Nhưng đó là chỉ nói những đơn vị còn trụ được qua cơn bão khủng hoảng tài chính của năm rồi, còn những doanh nghiệp đang vật lộn với việc trả nợ ngân hàng thì xoay xở làm sao để có lương cơ bản cho công nhân mua vài cân thịt ăn tết cũng đã phát ốm rồi, nói gì đến thưởng.

Trong danh sách các doanh nghiệp thưởng tết mà Sở LĐTBXH các tỉnh ở miền Trung nắm được cho đến nay thì thấy mức độ chênh lệch của việc thưởng là quá lớn. Có doanh nghiệp thưởng đến 86 triệu đồng nhưng cũng có đơn vị, số tiền được gọi là thưởng ấy, nói ra chẳng mấy ai tin: 50.000 đồng (năm chục ngàn đồng).

Phải viết số tiền “thưởng” trên thành chữ kẻo có người lại nhầm vì thời buổi mà đủ các loại phí đang đè lên cổ người dân, các loại giá đang nhảy múa như ngựa thì số tiền thưởng với mệnh giá 50.000 đồng kia, quả là chuyện hài hước. Nhưng biết làm sao được! Doanh nghiệp trụ lại được, không nợ lương của công nhân đã là may lắm rồi nên thưởng 50.000 đồng, công nhân cũng đành ngậm ngùi mà chia sẻ với doanh nghiệp vậy.

Thưởng 50.000 đồng, công nhân cũng đành ngậm ngùi

Nhưng cũng có người lại bảo “thà đừng thưởng chứ thưởng 50.000 đồng, bôi bác quá”. Ngẫm lại cũng có lý đấy. “Bôi bác” thì không dám nói, song thử hỏi 50.000 đồng hiện nay thì làm được gì mà tròng cho nó cái tên nghe rất kêu là “thưởng tết”? Số tiền ấy bây giờ chỉ đủ ăn 2 bữa cơm bình dân mà thôi. Cũng cần nói thêm là, chủ quán cơm bình dân dọn gì ăn nấy chứ nếu bóc thêm trái chuối hoặc gọi thêm chén cơm, 50.000 đồng kia sẽ không đủ đâu đấy! Hẳn là các ông chủ doanh nghiệp không có điều kiện để ăn cơm bình dân như công nhân nên không biết giải bài toán 50.000 đồng này.

Cơn bão khủng hoảng tài chính đã càn quét tơi bời trong năm qua, đẩy hàng trăm ngàn doanh nghiệp văng ra khỏi guồng quay của đời sống, nên doanh nghiệp nào còn “đứng” được, làm sao để không bị giải thể đã là may rồi. Nhưng khi các ông chủ quyết định mở két bạc cuối năm để thưởng cho những người đã từng chung lưng đấu cật qua cơn bĩ cực với ngần ấy tiền, nghe sao quá ngậm ngùi. Thôi thì cũng đành lòng vậy, cầm lòng vậy.

Lại cũng có người nói, 50.000 đồng như thế đã là may. Hàng ngàn giáo viên, nhất là giáo viên ở vùng nông thôn và miền núi, từ rất nhiều năm qua, “thưởng tết” với họ là một khái niệm quá xa xỉ. Gào khản giọng quanh năm, cuối năm họ chỉ được “thưởng” một tờ lịch, nơi nào mà công đoàn và ban giám hiệu biết “tiết kiệm chi” thì giáo viên có thêm ký hạt dưa, còn không thì tay trắng. Vì vậy, ai mong đến tết chứ đối với số giáo viên này, nghe đến từ “tết”, lòng họ buồn thêm. Vì ngay cả 50.000 đồng - hai bữa cơm bình dân thôi- họ cũng không có được thì mong đến tết làm gì?

Khó tin: Dù lãi, EVN vẫn cắt thưởng Tết

Năm nay, dù kinh doanh có lãi, song Tập đoàn điện lực VN (EVN) sẽ không thưởng Tết mà chỉ ứng lương trước. Bên cạnh đó, EVN sẽ thực hiện tăng giá điện thêm 5% bắt đầu từ ngày mai (22/12).

Trao đổi tại phiên họp báo chiều 21/12, Phó Tổng Giám đốc EVN Đinh Quang Tri cho biết: Dự kiến năm nay EVN lãi khoảng 3.500 - 4.000 tỷ đồng. Khoản tiền này sẽ dùng để bù đắp vào khoản lỗ các năm trước để lại chứ không nằm trong kế hoạch thưởng Tết.

Cắt thưởng để bù lỗ

Theo ông Tri, thưởng Tết phải dựa trên cơ sở đã có các quỹ trích lập từ lãi. Trong khi đó, Tập đoàn vẫn đang phải dùng lãi năm nay để bù vào lỗ cho các năm trước.

"Hiện nay, chúng tôi vẫn chưa có kế hoạch gì cho thưởng Tết. Có chăng thì có thể tìm cách ứng lương trước chứ thưởng thì không có".

Tổng lỗ kinh doanh điện trong hai năm 2010 và 2011 của EVN còn dồn lại 11.000 tỷ đồng. Riêng năm 2011, EVN lỗ gần 5.300 tỷ đồng. Nguyên nhân được giải thích chủ yếu do giá bán thấp hơn giá thành sản xuất.

Năm ngoái, nếu giá thành sản xuất kinh doanh điện đang cao hơn so giá bán 56 đồng/kWh và như vậy, cứ mỗi 1 kWh điện thương phẩm cung ứng đến người tiêu thụ cuối cùng thì khâu sản xuất - kinh doanh chịu gánh lỗ 56 đồng.

Sau khi khấu trừ những thu nhập phát sinh từ các hoạt động có liên quan như tiền bán công suất phản kháng, lãi tiền gửi, lợi nhuận từ hoạt động đầu tư vào các công ty cổ phần phát điện, thu nhập từ thanh lý, nhượng bán tài sản cố định và vật tư thu hồi, thu nhập từ hoạt động cho thuê cột điện, trong năm 2011, EVN vẫn bị lỗ 3.181 tỷ đồng.

Họp báo công bố điều chỉnh giá bán điện của EVN chiều 21/12

Năm nay dự kiến EVN lãi khoảng 3.500 - 4.000 tỷ đồng. Số tiền này sẽ dùng để "đắp" vào phần hụt của các năm trước. Những phần chưa bù đắp hết được sẽ chuyển vào kế hoạch năm tới. Và theo đó, dự kiến của Tập đoàn, trong 2013, sẽ tiếp tục có lãi để bù vào phần còn lại.

Không tác động đến hộ nghèo

Bên cạnh việc cắt thưởng Tết, EVN thực hiện tăng giá điện thêm 5% bắt đầu từ ngày mai (22/12).

Giá điện mới sẽ tăng gần 5%, từ mức 1.369 đồng/kWh lên mức 1.437 đồng/kWh.

Trong khi người dân hoang mang về quyết định tăng giá này của EVN, ông Hoàng Văn Tùy, Phó Trưởng Ban Tài chính- kế toán, EVN cho biết, việc tăng giá điện lần này không có tác động lớn đến hoạt động sản xuất kinh doanh và đời sống sinh hoạt của nhân dân.

Ví dụ, các hộ nghèo, hộ thu nhập thấp sử dụng điện sinh hoạt đến 50 kWh/tháng không bị tác động, do được giữ nguyên giá bán điện là 993 đồng/kWh. Các hộ sử dụng điện sinh hoạt bình thường tăng chi 6.600 đồng/tháng ở 100 kWh đầu tiên.

Khi sử dụng từ 150 kWh/tháng thì hộ gia đình tăng chi thêm 11.000 đồng/tháng, sử dụng 200 kWh/tháng thì tăng chi 16.200 đồng/tháng, sử dụng 300 kWh/tháng tăng chi 27.000 đồng/tháng.

Ở mức sử dụng cao nhất là từ 400 kWh/tháng trở lên thì mỗi hộ gia đình chỉ tăng chi thêm 38.200 đồng/tháng.

Lần điều chỉnh giá điện này không có sự thay đổi về đối tượng áp giá, cơ cấu biểu giá và chỉ điều chỉ mức giá đối với các đối tượng theo cơ cấu đã được quy định.

Tân Tạo thưởng gần 2 triệu cổ phiếu cho nhân viên

Tân Tạo thưởng gần 2 triệu cổ phiếu cho nhân viên Công ty cổ phần đầu tư và công nghiệp Tân Tạo (Itaco) sẽ phát hành gần 20 tỷ đồng mệnh giá cổ phiếu để thưởng nhân viên, ban giám đốc và những người có đóng góp vào kết quả kinh doanh năm 2010.
> Đại học Tân Tạo bán cổ phiếu ITA không công bố thông tinTheo thông báo của Itaco (mã ITA) gửi Sở giao dịch chứng khoán TP HCM, tháng 6, công ty này sẽ phát hành 1.999.624 cổ phiếu thưởng. Toàn bộ chứng khoán này tới ngày 1/5/2014 mới có thể giao dịch. Nguồn phát hành lấy từ lợi nhuận sau thuế năm 2010. Tổng giá trị theo mệnh giá gần 20 tỷ đồng.

Năm 2010, công ty đạt tổng doanh thu 3.118,7 tỷ đồng, vượt kế hoạch 4,54% và tăng 95,54% so với năm 2009. Lợi nhuận sau thuế 677,171 tỷ đồng, vượt 3,81% kế hoạch và hơn cả năm 2009 đến 57,77%. Đây là lý do công ty quyết định thưởng cho nhân viên, lãnh đạo, những người có đóng góp vào kết quả này.

Trao đổi với VnExpress.net, Chủ tịch Itaco Đặng Thị Hoàng Yến cho biết: "Việc thưởng cổ phiếu thực chất làm từ năm 2011. Tuy nhiên, cổ phiếu thưởng này bị hạn chế giao dịch 3 năm. Do đó, việc công bố sớm hay muộn không quan trọng vì mọi thủ tục chia thưởng đã thực hiện theo kế hoạch".

Lý giải việc thưởng bằng cổ phiếu, thay vì tiền mặt, theo bà Yến là để "gắn kết cán bộ công nhân viên với công ty, chứ thưởng bằng tiền mặt thì không còn ý nghĩa gì nữa".

Năm 2011, Itaco không hoàn thành chỉ tiêu kinh doanh. Tổng doanh thu đạt 508,66 tỷ đồng, bằng 16,26% kế hoạch và bằng 17,28% so với 2010. Lợi nhuận sau thuế chỉ có 74,7 tỷ đồng, bằng 10,89% kế hoạch. Theo giải trình của doanh nghiệp gửi lên HOSE, lý do chính là tác động của chính sách vĩ mô, tín dụng bị thắt chặt, lãi suất cao, khách hàng không có khả năng trả tiền thuê, mua nhà xưởng...

Vì không hoàn thành kế hoạch, nên đại hội cổ đông cuối tháng 4 vừa qua quyết định không thưởng cho ban điều hành. Đại hội thông qua việc phát hành 1,1 triệu cổ phiếu thưởng, mệnh giá 10.000 đồng cho nhân viên, tổ chức có đóng góp vào sự phát triển của công ty năm 2011. Trong đó, 100.000 cổ phiếu sẽ thưởng cho cán bộ, cá nhân có thành tích xuất sắc. Thành viên hội đồng quản trị, ban điều hành không có tên trong danh sách này.

Năm 2012, Itaco đặt mục tiêu doanh thu 500 tỷ đồng, lợi nhuận thuần 100 tỷ. Kết thúc quý I, Itaco đạt doanh thu thuần 7,603 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế 3,778 tỷ đồng, giảm hơn 80% so với cùng kỳ. Theo giải thích của doanh nghiệp gửi đến HOSE, nguyên nhân chính do bất động sản đóng băng. Do đó, công ty không ký được hợp đồng cho thuê đất khu công nghiệp, bán nền khu đô thị, như quý I năm ngoái.

Ngày 24/2, cổ phiếu ITA bị Sở giao dịch chứng khoán TP HCM cảnh cáo trên toàn thị trường do nhiều lần chậm công bố thông tin báo cáo tài chính công ty mẹ, báo cáo tài chính hợp nhất, báo cáo quản trị công ty quý IV/2011.

Từ 11/5 đến 11/7, Đại học Tân Tạo đăng ký bán hết lượng cổ phiếu ITA đang nắm giữ (10,83 triệu cổ phiếu) để tài trợ kinh phí hoạt động cho trường. Nếu thoái vốn thành công, Đại học Tân Tạo không còn sở hữu bất kỳ cổ phiếu ITA nào. Toàn bộ cổ phiếu ITA mà trường sở hữu là do bà Đặng Thị Hoàng Yến tặng cho trường.

Bạch Hường

Công khai lương thưởng các sếp trong công ty đại chúng

Công khai lương thưởng các sếp trong công ty đại chúng Ủy ban Chứng khoán đang gấp rút hoàn tất Thông tư về Quản trị công ty áp dụng cho các công ty đại chúng. Theo văn bản này, lương thưởng của hội đồng quản trị, ban kiểm soát... sẽ được công khai đến từng thành viên.
> ‘Chứng khoán Việt Nam hấp dẫn hơn Trung Quốc, Ấn Độ’
> Đo 'sức khoẻ' 6 công ty chứng khoán bị kiểm soát đặc biệtÔng Bùi Hoàng Hải cho rằng việc áp dụng thông tư sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam tiến gần tới các thông lệ quốc tế về quản trị công ty. Ảnh: Nhật Minh.Theo ông Bùi Hoàng Hải, Phó vụ trưởng Vụ Quản lý phát hành - Ủy ban Chứng khoán (SSC), dự thảo Thông tư về Quản trị công ty do ủy ban soạn thảo đã được Vụ Pháp chế (Bộ Tài chính) chấp thuận về mặt nguyên tắc. SSC đang tiến hành sửa đổi một số tiểu tiết trước khi trình Bộ ban hành.

Một trong những điểm mới của Thông tư lần này, theo ông Bùi Hoàng Hải là việc yêu cầu bắt buộc doanh nghiệp công bố chi tiết về thù lao của các thành viên hội đồng quản trị, ban kiểm soát... tại báo cáo thường niên. "Như vậy, thay vì chỉ xin cổ đông thông qua một gói ngân sách, Hội đồng quản trị giờ đây sẽ phải công bố chi tiết các khoản chi cho từng thành viên", ông Hải cho biết.

Ngoài khoản thù lao cố định được đại hội cổ đông chấp thuận, lãnh đạo doanh nghiệp còn có trách nhiệm công khai các khoản lợi ích khác cũng như chi phí mà công ty thanh toán, cấp cho từng thành viên hội đồng quản trị, ban kiểm soát (chi phí đi lại, ăn ở...) tại báo cáo thường niên. Trong trường hợp thành viên Hội đồng quản trị kiêm nhiệm chức danh trong bộ máy điều hành của doanh nghiệp hoặc công ty con thì thù lao công bố cần được tính thêm cả những khoản thu nhập này.

Ngoài ra, để quản lý vấn đề này, Thông tư về quản trị công ty đề xuất Hội đồng quản trị thành lập tiểu ban lương thưởng (cùng với một số tiểu ban khác như chính sách phát triển, nhân sự...) với cơ cấu gồm ít nhất một thành viên hội đồng quản trị đốc lập. Trong trường hợp, hội đồng quản trị không có các tiểu ban này thì thành viên độc lập nêu trên phải phụ trách riêng về vấn đề này.

Bên cạnh câu chuyện lương thưởng, Thông tư về quản trị công ty cũng đề cập đến việc nâng cao chất lượng đại hội cổ đông như: công khai quy trình tổ chức đại hội, tạo điều kiện cho cổ đông tham dự dưới nhiều hình thức khác nhau...

Ngoài ra, để ngăn ngừa xung đột lợi ích trong doanh nghiệp, quy định mới cũng yêu cầu công khai các giao dịch giữa thành viên hội đồng quản trị, người liên quan với công ty, giao dịch cổ đông lớn cũng như hạn chế tối đa các khoản vay, bảo lãnh của công ty với thành viên hội đồng quản trị, người liên quan, cổ đông...

Nhật Minh

Xem thêmĐiểm yếu của chứng khoán Việt NamMẹo quản trị doanh nghiệp của Donald TrumpCEO VinaCapital rời Hội đồng quản trị VinaLandChứng khoán Xuân Thành miễn nhiệm CEO